بانک کشاورزی چین، برخلاف آنچه از نامش برمیآید، یکی از بزرگترین بانکهای تجاری جهان و ارائهدهنده طیف کاملی از خدمات مالی است. در مقابل، تأمین مالی تخصصی بخش کشاورزی در این کشور بر عهده بانک توسعه کشاورزی چین قرار دارد؛ مدلی که تفکیک وظایف میان بانکهای تجاری و توسعهای را به نمایش میگذارد و میتواند برای نظام بانکی ایران نیز قابل تأمل باشد.
توسعه پویا، بانک کشاورزی چین نمونهای از تحول ساختار بانکهای تخصصی به بانکهای جامع در اقتصادهای بزرگ است. اگرچه نام این بانک تداعیکننده تمرکز بر بخش کشاورزی است، اما در عمل به یکی از بزرگترین بانکهای تجاری جهان تبدیل شده و طیف کاملی از خدمات مالی از بانکداری خرد تا سرمایهگذاری و مدیریت دارایی را ارائه میدهد. این الگو نشان میدهد که در اقتصادهای توسعهیافته و نوظهور، نام و پیشینه یک بانک لزوماً بیانگر دامنه فعلی فعالیتهای آن نیست.
تفکیک وظایف میان بانک کشاورزی چین و بانک توسعه کشاورزی چین نیز بیانگر رویکرد سیاستگذاری مالی دولت چین است. در حالی که بانک توسعه کشاورزی چین مأموریت تأمین مالی بخش کشاورزی و اجرای سیاستهای حمایتی دولت را بر عهده دارد، بانک کشاورزی چین به عنوان یک بانک تجاری بزرگ بر سودآوری، توسعه بازار و ارائه خدمات مالی گسترده متمرکز است. این تفکیک موجب شده است که اهداف توسعهای و تکالیف حمایتی، فشار کمتری بر ترازنامه بانکهای تجاری وارد کند.
این تجربه برای نظام بانکی ایران نیز قابل توجه است؛ چراکه بانک کشاورزی ایران علاوه بر مأموریتهای توسعهای، بخشی از فعالیتهای یک بانک تجاری را نیز انجام میدهد. بررسی الگوی چین نشان میدهد که تفکیک روشن میان بانکهای توسعهای و بانکهای تجاری میتواند به افزایش کارایی، بهبود مدیریت ریسک و تخصیص بهینه منابع در شبکه بانکی منجر شود. در چنین ساختاری، بانکهای توسعهای بر حمایت از بخشهای اولویتدار اقتصاد تمرکز میکنند و بانکهای تجاری نیز با استقلال بیشتر به دنبال توسعه خدمات و سودآوری پایدار خواهند بود.
✍️ فرحناز فولادی
لینک کوتاه: