بانک کشاورزی در مسیر تحول تأمین مالی تولید؛
عبور از وامدهی سنتی با ثبت حمایت ۱۰۰ همتی از امنیت غذایی
حمایت ۱۰۰.۷ همتی بانک کشاورزی در سهماهه نخست ۱۴۰۵، تنها یک رکورد اعتباری نیست؛ ترکیب تسهیلات نقدی و ابزارهای نوین تأمین مالی نشان میدهد این بانک در مسیر گذار از وامدهی سنتی به تأمین مالی زنجیره ارزش قرار گرفته؛ رویکردی که میتواند بهرهوری منابع، پایداری تولید و امنیت غذایی کشور را تقویت کند.
به گزارش توسعه پویا، عملکرد سهماهه نخست بانک کشاورزی نشان میدهد این بانک در حال بازتعریف نقش خود در اقتصاد بخش کشاورزی است. پرداخت ۶۱.۷ هزار میلیارد تومان تسهیلات در کنار صدور حدود ۳۹ هزار میلیارد تومان ابزارهای تعهدی، مجموع حمایت مالی بانک را به بیش از ۱۰۰.۷ هزار میلیارد تومان رسانده؛ اما اهمیت این ارقام بیش از حجم منابع، در ترکیب ابزارهای تأمین مالی نهفته است.
در سالهای اخیر، یکی از چالشهای اصلی نظام بانکی، وابستگی بیش از حد به تسهیلات نقدی بوده که علاوه بر افزایش فشار بر منابع بانکها، کارایی سرمایه در گردش را نیز کاهش داده است. بانک کشاورزی با توسعه استفاده از ابزارهایی نظیر گواهی اعتبار مولد (گام)، اعتبارات اسنادی داخلی، برات الکترونیکی سپامی، ضمانتنامهها و اعتبار زنجیره تأمین «نویپو» نشان داده در حال حرکت به سمت الگوی تأمین مالی زنجیرهای است؛ مدلی که در اقتصادهای پیشرفته بهعنوان یکی از کارآمدترین شیوههای تأمین سرمایه در گردش شناخته میشود.
مزیت اصلی این رویکرد آن است که منابع مالی بهجای توقف در یک حلقه، در کل زنجیره تولید، از تأمین نهاده تا عرضه محصول، گردش میکند. این موضوع علاوه بر کاهش نیاز به نقدینگی، هزینه تأمین مالی بنگاهها را کاهش داده و امکان مدیریت بهتر ریسک اعتباری را نیز فراهم میکند. به همین دلیل، نهادهای بینالمللی از جمله سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، توسعه ابزارهای مالی زنجیره ارزش را یکی از پیشنیازهای ارتقای بهرهوری و پایداری بخش کشاورزی میدانند.
از منظر اقتصاد کلان نیز این سیاست اهمیت ویژهای دارد. بخش کشاورزی مستقیماً با امنیت غذایی، کنترل تورم مواد غذایی، اشتغال روستایی و کاهش وابستگی به واردات محصولات اساسی پیوند خورده است. تأمین بهموقع سرمایه در گردش برای تولیدکنندگان این بخش میتواند از بروز وقفه در تولید جلوگیری کرده و آثار مثبتی بر ثبات بازار کالاهای اساسی بر جای بگذارد. در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیت منابع مالی و نوسانات هزینه تولید مواجه است، استفاده از ابزارهای غیرنقدی میتواند فشار بر پایه پولی و منابع بانکی را نیز کاهش دهد.
از سوی دیگر، تمرکز بانک کشاورزی بر حمایت از واحدهای تولیدی، صنایع غذایی، دام، طیور، شیلات و بنگاههای کوچک و متوسط، نشان میدهد سیاست اعتباری این بانک تنها به افزایش حجم تسهیلات محدود نشده، بلکه بر تکمیل زنجیره ارزش کشاورزی و هدایت منابع به فعالیتهای مولد متمرکز است؛ موضوعی که در صورت استمرار، میتواند به افزایش ارزش افزوده، رشد اشتغال و تقویت تابآوری اقتصاد کشاورزی منجر شود.
البته تجربه نظام بانکی نشان میدهد موفقیت این سیاست تنها با افزایش حجم اعتبارات سنجیده نمیشود. کیفیت تخصیص منابع، اعتبارسنجی دقیق مشتریان، مدیریت مطالبات غیرجاری و حفظ سلامت پرتفوی اعتباری، عواملی هستند که اثربخشی واقعی این مدل را تعیین میکنند. چنانچه منابع به فعالیتهای مولد اختصاص یابد و نرخ بازپرداخت در سطح مطلوب باقی بماند، ابزارهای زنجیره تأمین میتوانند به یکی از مهمترین محرکهای رشد پایدار بخش کشاورزی تبدیل شوند.
عملکرد سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان میدهد بانک کشاورزی در مسیر گذار از بانکداری سنتی به بانکداری توسعهای مبتنی بر زنجیره ارزش قرار گرفته است. تداوم این رویکرد، همراه با حفظ کیفیت داراییها و توسعه ابزارهای نوین تأمین مالی، میتواند جایگاه این بانک را در تأمین مالی تولید و تقویت امنیت غذایی کشور بیش از پیش ارتقا دهد.
لینک کوتاه: